Θέατρο Info.gr . Τα πάντα για το θέατρο.

Μάριος Ποντίκας, Άπαντα τα θεατρικά έργα

ΑΠΑΝΤΑ ΠΟΝΤΙΚΑ

Μάριος Ποντίκας, «Άπαντα τα θεατρικά έργα», εκδ. Αιγόκερως, Αθήνα, 2007, τόμος Α΄ και Β΄, σελ. 319 και 335, αντίστοιχα.

Σε δύο τόμους έχει συμπεριληφθεί ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ελληνικής δραματουργίας. Ο Μάριος Ποντίκας υπογράφει πολλά και σημαντικά έργα. Όχι μόνο επιτυχίες, αλλά θεατρικά έργα που έχουν πολλά να πουν στην ψυχή του θεατή. Η επιτυχία, εδώ, δεν είναι το μοναδικό κριτήριο. Πιο σημαντικό είναι το απόσταγμα που αυτά τα έργα αφήνουν να στάξει στην ψυχή του θεατή. Η έκδοσή τους, λοιπόν, είναι ένα γεγονός, για τους θεατρόφιλους, για τους ερευνητές και τους ιστορικούς του θεατρικού χώρου.

Το έργο του Ποντίκα είναι μεγάλο. Σπούδασε οικονομικά και ασχολήθηκε στην αρχή σαν κειμενογράφος σε διαφημιστικές εταιρείες, αργότερα έκανε επιτυχίες σε πολλές θεατρικές σκηνές, όπως στο Εθνικό Θέατρο, στο Θέατρο Στοά, στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, στο Θέατρο Τέχνης. Ακόμα έχει γράψει πεζογραφήματα, δοκίμια και, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα έμεινε σιωπηλός. Μετά από την έκδοση αυτών των δύο τόμων, με όλα τα θεατρικά του έργα, είδαμε ξανά τον Ποντίκα σε αθηναϊκή σκηνή, με πολύ χαρά.

Είναι εύκολο να καταλάβει κανείς ότι αυτή η έκδοση είναι μνημειώδης. Είναι ένα έργο πολύτιμο για πολλές ομάδες ανθρώπων. Εκτός αυτών, η επιμέλεια της έχει γίνει πολύ προσεχτικά και έχουν προστεθεί όλα αυτά τα κείμενα που θα διαφωτίσουν τον αναγνώστη για το δραματουργό Ποντίκα, αλλά και για τον άνθρωπο Ποντίκα. Ο ίδιος ο συγγραφέας έχει κάνει μια εισαγωγή. Έχουν γράψει αναλύσεις του έργου του οι Κώστας Γεωργουσόπουλος, ο Γιώργος Πεφάνης και ο Βασίλης Ζιώγας. Η προετοιμασία του αναγνώστη για να διαβάσει και για να μπει στο δραματουργικό σύμπαν του Ποντίκα τελειώνει με αποσπάσματα από κείμενα και συνεντεύξεις του συγγραφέα.

Έχοντας, λοιπόν, όλη αυτή την προετοιμασία για να απογειωθεί, ο αναγνώστης μπαίνει στον κόσμο που με πολύ προσοχή ο Ποντίκας έχει δομήσει. Το βοηθούν οι σκέψεις του συγγραφέα να κρατήσει μια απόσταση: «Στο πιθανό ερώτημα (που θα το θεωρούσα και εύλογο) «πως αντιμετωπίζω σήμερα αυτά τα κείμενα;» θα απαντούσα ότι έχω μετακινηθεί αρκετά έως και πολύ από τον τρόπο γραφής τους. Η βασανιστική αυτοκριτική, η αδηφάγος αμφιβολία, εντέλει οι ίδιες οι ανάγκες της θεατρικής γραφής που εντείνονται και πολλαπλασιάζονται και δεν ικανοποιούνται εξακολουθητικά με τους ίδιους τρόπους, με οδήγησαν σιγά σιγά σε μια μετακίνηση από το κανονικό και οικείο στο μη κανονικό και ανοίκειο». Καλεί λοιπόν τον αναγνώστη να διαβάσει το κείμενο και, κατόπιν, να το αμφισβητήσει, να προσπαθήσει να δει πίσω από αυτό, να δει την εξέλιξή του, τις κοινωνικές του προεκτάσεις, να βρει το στίγμα του στον ίδιο τον εαυτό του και, τελικά, να αντιδράσει και να φτιάξει τη δική του ιδεολογική θέση, το ανοίκειο.

Σπάνια ο ίδιος ο δημιουργός δυναμιτίζει το δικό του κατασκεύασμα. Δε φοβάται την καταστροφή του διότι ήδη, μέσα του, έχει φτιάξει ένα νέο κόσμο και έχει απομακρυνθεί από αυτό που είχε δημιουργήσει τότε. Και το «τότε» μπορεί να είναι λίγα λεπτά αφού τέλειωσε τη συγγραφή του. Αυτή η στάση δε δηλώνει τάσεις καταστροφής και σχιζοφρένειας, δείχνει έναν άνθρωπο που συνεχώς προχωρά, κτίζει καινούργια πράγματα που έχουν κάτι το νέο να πουν, βασιζόμενα σε αυτά που ήδη υπάρχουν. Διαβάζοντας τα θεατρικά έργα του Ποντίκα μπορείς να θαυμάσεις τον τρόπο που χτίζει τους χαρακτήρες του, πως τους συνδέει και πως φτιάχνει ένα δραματουργικό κόσμο όπου βρίσκεται και το δικό σου στίγμα. Ο αναγνώστης βρίσκει εκεί τον εαυτό του και, επανερχόμενοι στη άποψη του Ποντίκα, καλείται να αμφισβητήσει τον ίδιο τον εαυτό του και να κάνει ένα βήμα προς τα εμπρός.

Για αυτούς τους λόγους η ανάγνωση αυτών των δύο τόμων ξεπερνά την απλή ανάγνωση θεατρικών έργων, ακόμα την προσεχτική μελέτη αυτών των κειμένων. Είναι ένα ταξίδι αυτογνωσίας που το κάνει ο αναγνώστης συντροφιά με το συγγραφέα, έστω νοητή.

Γιάννης Φραγκούλης

ΜΑΡΙΟΣ ΠΟΝΤΙΚΑΣ ΑΠΑΝΤΑ ΤΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑ

Το www.theaterinfo.gr είναι ένα website αφιερωμένο στο θέατρο. Τα πάντα για το ελληνικό και το παγκόσμιο θέατρο, μια δημιουργία του www.internetinfo.gr.

INTERNETINFO © ΘΕΑΤΡΟ INFO.GR