Θέατρο Info.gr . Τα πάντα για το θέατρο.

Συνέντευξη Βαγγέλης Παπαδάκης

Το Plastic People είναι μια από τις παραστάσεις που έκανε μεγάλη αίσθηση στη θεατρική μας πραγματικότητα. Ενώ άρχισε στα μέσα της σαιζόν, σημειώνει μεγάλη επιτυχία και προκαλεί συζητήσεις. Με έμπνευση από το πιο διαδεδομένο στις μέρες μας υλικό, το πλαστικό, η ομάδα epta συζητά τη σύγχρονη πραγματικότητα, τις σχέσεις, τον έρωτα, τα όνειρα, τα συναισθήματα.
Η Μάρθα Κοσκινά συζήτησε με τον σκηνοθέτη και ηθοποιό της ομάδας, Βαγγέλη Παπαδάκη.

Κύριε Παπαδάκη, πείτε μας πώς και πότε ξεκίνησε η ομάδα epta.

Η ομάδα epta ξεκίνησε το 2003 όταν ο Μιχάλης Γκίνος μου εμπιστεύτηκε το έργο του «Μη σκοτώνεις τους Αγγέλους» να το ανεβάσω στην Πειραματική του Εθνικού στα πλαίσια του Άδειου Χώρου. Ήταν η πρώτη μου σκηνοθετική απόπειρα. Από τότε εγώ με την Βίκυ Μαστρογιάννη συνεχίζουμε την πορεία μας ως ομάδα epta.

Η παράσταση προέκυψε μέσα από αυτοσχεδιασμούς. Μπορείτε να μας περιγράψετε τη διαδικασία αυτή;

Το εγχείρημα αυτή τη φορά ήταν να δοκιμάσουμε να στήσουμε μια παράσταση από το μηδέν. Η ανάγκη η δική μου ήταν να μπορέσουμε να απαντήσουμε στο ερώτημα τι μπορεί να είναι το σύγχρονο θέατρο στην Ελλάδα. Έτσι αρχίσαμε τον πειραματισμό και προσπαθήσαμε όλο το έργο, τα κείμενα, η φόρμα η σκηνοθεσία να πηγάζουν από την δική μας αλήθεια. Ξεκινώντας λοιπόν από ένα θέμα το οποίο ήταν ο τίτλος της παράστασης αρχίσαμε τους αυτοσχεδιασμούς. Δηλαδή, κατεύθυνα το θέμα σε ενότητες και ζητούσα από τους ηθοποιούς είτε να προετοιμάσουν κάτι σε μορφή installation και να το παρουσιάσουν – κι ερχόντουσαν όλοι με τα αξεσουάρ τους στην πρόβα- είτε εκείνη τη στιγμή να βουτήξουμε στη σκηνή και να δράσουμε ελεύθερα και συνειρμικά ως ηθοποιοί, πάντα σε σχέση με το θέμα που έδινα αλλά και σε σχέση με αυτό που οι άλλοι συνάδελφοι πρότειναν πάνω στη σκηνή. Βέβαια για να λειτουργήσει κάτι τέτοιο χρειάζεται να υπάρχει πολύ καλή επικοινωνία μεταξύ των μελών της ομάδας και γι’ αυτό το πρώτο διάστημα δουλεύαμε κυρίως πάνω στην μεταξύ μας επαφή, πριν ξεκινήσουμε τους αυτοσχεδιασμούς. Και μετά βέβαια… αφιερώναμε πολύ σημαντικό χρόνο από την πρόβα για το ζέσταμα των ηθοποιών. Σίγουρα πάντως το αποτέλεσμα της δουλειάς είναι προϊόν 100% ομαδικής δουλειάς.

Κατά τη διάρκεια της παράστασης, δεχόμασταν έναν βομβαρδισμό μηνυμάτων, τα οποία παρ’ όλα αυτά ήταν σαφή και οδηγούσαν σε έντονες αντιδράσεις: συγκίνηση, γέλιο, αμηχανία. Ποια είναι τα βασικά μηνύματα που θελήσατε εσείς να περάσετε και πώς κατορθώσατε να τα κάνετε τόσο επικοινωνήσιμα;

Έχουμε συνηθίσει να καθόμαστε κι όλα να περνάνε από μπροστά μας σαν εικόνες, τα βιώνουμε όλα μέσα από «παράθυρα», από οθόνες, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Βιώνουμε αποστασιοποιημένα μέσα από τις ζωές, τις ιστορίες, τις καταστροφές των άλλων. Αυτό διαπραγματεύεται κι η παράσταση. Όπως επίσης το γεγονός ότι προσπαθούμε να φτιάξουμε μια εικόνα του εαυτού μας (κυριολεκτικά μέσα από την εμφάνιση μας, τα γυμναστήρια, τις εγχειρήσεις, τα στυλιζαρισμένα ρούχα ή μεταφορικά πιστεύοντας σε ιδεολογίες, θρησκείες, …) μέσα στην οποία θα είμαστε ασφαλής και θα πρέπει να την συντηρούμε «για πάντα» ώστε να είμαστε αποδεκτοί. Το πλαστικό έχει την ιδιότητα ότι είναι ανθεκτικό στο χρόνο και προστατευτικό και φτηνό. Συντηρείται η εικόνα μας αυτή όπως τα στεγανοποιημένα προϊόντα. Τι γίνεται με πράγματα όμως που αγγίζουν την ψυχή μας; Αυτά μήπως ασφυκτιούν μέσα στις σακούλες στεγανοποίησης. Προτείνω λοιπόν να εκτεθούμε. Αυτό. Να έχουμε για όπλο μας την αλήθεια μας και τις επιθυμίες μας και τίποτα εξωγενές σε σχέση με αυτό που είμαστε πραγματικά.

Αν το επικοινωνήσαμε αυτό μέσα από την παράσταση σίγουρα οφείλεται στο ότι εστιάσαμε πάνω απ’ όλα στη δύναμη αυτών που ο κάθε ηθοποιός είχε να υποστηρίξει και αποφύγαμε οποιοδήποτε εφέ εντυπωσιασμού τόσο σκηνοθετικά όσο και υποκριτικά ή και από άποψη σκηνικών.

Εξάλλου… σαφώς κι έχει ενδιαφέρον σε μια παράσταση που φέρει το τίτλο “Plastic People” το κοινό να βιώνει, να συγκινείται, να γελάει, να νιώθει αμήχανα,… Πολλές φορές στην καθημερινότητά μας όλα αυτά τα προσπερνάμε.


Το plastic people έχει κάνει μεγάλη επιτυχία και κυρίως στους νέους ανθρώπους. Αυτό είναι κάτι στο οποίο στοχεύατε; Το περιμένατε;

Θεωρούσαμε ότι όντως θα άγγιζε πιο πολύ τους νέους ανθρώπους, της γενιάς μας αυτούς που είναι εξοικειωμένοι με την τεχνολογία, τους σημερινούς ρυθμούς που έχει η ζωή μας, τον σύγχρονο τρόπο διασκέδασης αλλά και τον σύγχρονο τρόπο να βιώνουμε τον έρωτα, τον ρομαντισμό, τον πόλεμο… Παρόλα αυτά άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας, κι όχι υποχρεωτικά θεατρόφιλοι, κατανοούν περισσότερο, πιο βαθιά θέματα που διαπραγματεύεται η παράσταση. Το “Plastic People” μιλάει και για απώλειες, για χάσιμο της ταυτότητας μας προσωπικής κι εθνικής, των ονείρων μας, των πιστεύω μας, της αλήθειας μας, το πώς προσπερνάμε τη ζωή μας την ίδια. Οι άνθρωποι αυτοί τελικά έχουν περάσει απ’ όλα αυτά κι έχουν επιστρέψει συμφιλιωμένοι- ή και συμβιβασμένοι- σε αυτό που πραγματικά είναι. « Εγώ είμαι αυτό. Εσύ;». Αυτό είναι και το μήνυμα της παράστασης εξάλλου.

Πιστεύετε ότι το θεατρικό κοινό είναι νεανικό σε ένα μέρος του ή η επιτυχία στην ομάδα αυτή έχει να κάνει αυστηρά με το θέμα;

Θα έλεγα ότι το κοινό της παράστασης τελικά είναι μοιρασμένο τόσο νεανικό όσο και πιο ηλικιωμένοι. Τελικά το θέμα αφορά πολύ περισσότερο κόσμο από ότι φανταζόμουν. Αγγίζει τον κόσμο. Περνάνε καλά. Έτσι απλά. Και θεωρώ ότι είμαστε ειλικρινής απέναντί του κι έντιμοι. Τους κοιτάμε στα μάτια, εκτεθειμένοι με αυτά που έχουμε να τους πούμε κι αυτοί θέλουν να μας ακούσουν ή και να μας μιλήσουν με την σειρά τους. Τι ωραίο να κοιταζόμαστε στα μάτια ηθοποιοί και θεατές –ακόμα και θεατές μεταξύ τους- και να καταλαβαινόμαστε.

Για ποιο λόγο πιστεύετε ότι οι νέοι δεν παρακολουθούν θέατρο; Φταίει η …πλαστική πραγματικότητά μας;

Νομίζω ότι προτιμούν κάτι σε πιο “light” έκδοση, κάτι ανάλαφρο, δροσερό, γρήγορο. Τα πράγματα που έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά έχουν πέραση. Τα προτιμούν χωρίς αυτό να είναι καλό ή κακό. Όμως το ίδιο ισχύει και για τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας. Εξάλλου πρέπει να έχουν ισχυρό κίνητρο για να βγουν να πάνε θέατρο και να πληρώσουν και εισιτήριο. Αλλιώς δεν το κάνουν και δικαιολογημένα. Μήπως όμως θα έπρεπε να το αντιμετωπίζουμε το θέμα αυτό πολύ απλά ως το ότι δεν τους πείθουμε αρκετά, εμείς οι δημιουργοί του θεάτρου, να μετακινηθούν και να έρθουν να μας δουν; Τα 10 ευρώ και 15 μπορεί να είναι πολλά λεφτά για ένα εισιτήριο αλλά και πολύ λίγα επίσης. Εξαρτάται από το τι παίρνεις. Πάντως, μέσα από την παράσταση, διαπιστώνω ότι όλοι θέλουμε να βγούμε από την πλαστική μας πραγματικότητα κι όταν μας δίνεται η δυνατότητα αυτή λυτρωνόμαστε. Αυτός είναι ένας καλός λόγος να έρθουν στο θέατρο και γι' αυτό κι έρχονται τελικά στην παράσταση αυτή.

Στην παράσταση βλέπουμε ότι το πλαστικό κατακλύζει κάθε μας έκφραση και δραστηριότητα. Πιστεύετε ότι η κουλτούρα του πλαστικού έχει κατακλύσει και την τέχνη;

Δεν μπορεί να μην την επηρεάζει. Γιατί η τέχνη είναι πάντα και θα είναι επιρρεπής σε «ότι πουλάει». Από την άλλη όμως το πλαστικό είναι και άμεσα συνυφασμένο με το ωραίο άρα και με την αισθητική, και αυτή την περίπτωση η «κουλτούρα του πλαστικού» μπορεί να δώσει πολύ όμορφα πράγματα στη τέχνη- σκέφτομαι design, γλυπτική ή την Οrlane που κάνει τις πλαστικές επεμβάσεις το αντικείμενο της τέχνης της ... Μιλώντας όμως πιο αλληγορικά θεωρώ πολύ μεγάλο μέρος της τέχνης σήμερα αποστειρωμένη από συναισθήματα από εσωτερική αλήθεια. Είναι πολύ εγκεφαλική. Είμαστε πολύ κοντά σε conceptual προσεγγίσεις και στην έννοια ότι το «τίποτα» μπορεί να είναι τέχνη. Αυτό το κρίνω δήθεν.

Ποια θα είναι τα επόμενα βήματα και οι στόχοι της ομάδας;

Κάτι τελείως διαφορετικό. Μάλλον θα είναι ένα κλασσικό κείμενο δουλεμένο με το γνωστό μας τρόπο σε έναν χώρο που να μην είναι αμιγώς θεατρικός. Δεν ακούγεται πολύ συγκεκριμένο αλλά δεν έχω και περισσότερα δεδομένα να ανακοινώσω προς το παρόν.

Παρουσίαση της παράστασης «PLAstiC PEOpLE»

Μάρθα Κοσκινά

Το www.theaterinfo.gr είναι ένα website αφιερωμένο στο θέατρο. Τα πάντα για το ελληνικό και το παγκόσμιο θέατρο, μια δημιουργία του www.internetinfo.gr.

INTERNETINFO © ΘΕΑΤΡΟ INFO.GR