Θέατρο Info.gr . Τα πάντα για το θέατρο.

«Η ερωτευμένη νεκρή» και «Cows»

Είδα πρόσφατα αυτές τις δύο παραστάσεις, που έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά. Ήταν δουλειές νέων ανθρώπων και ανέβηκαν σε κεντρικούς θεατρικούς χώρους της Αθήνας. Η Ερωτευμένη Νεκρή του Τεοφίλ Γκωτιέ στο Αμφι-θέατρο και το Cows της Μαρίας Τρανού στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Αισθάνομαι- χωρίς να πιστεύω πως είναι υπεράνω κριτικής- ότι και οι δύο αυτές παραστάσεις έπρεπε να είναι σε κεντρικούς χώρους, ταίριαζαν εκεί, και μάλιστα την πρώτη παράσταση, αυτήν της Κατερίνας Ευαγγελάτου, την φανταζόσουν να παίζεται και σε κάποιο άλλο ευρωπαϊκό κέντρο.
Αυτό προϋποθέτει βέβαια μια κοινή συμφωνία για το τι είναι κέντρο. Η συζήτηση αυτή κατά τη γνώμη μου είναι μεγάλη, μια και το αθηναϊκό θεατρικό περιθώριο είναι πολύ συχνά σημαντικό και μ’ αυτή την έννοια κεντρικό, και, αντίθετα, το αθηναϊκό θεατρικό κέντρο-δηλ. οι παραστάσεις των δέκα-είκοσι πιο σημαντικών/ ιστορικών/ επιχορηγούμενων θεάτρων της Αθήνας- συχνά δεν καταφέρνει να στοχεύσει κεντρικά στο κορμί, την ψυχή και το μυαλό του θεατή.


Και τώρα θα εξηγήσω τους λόγους για τους οποίους οι παραστάσεις αυτές καλώς ανέβηκαν σε κεντρικές σκηνές. Ας πάρουμε πρώτα την Ερωτευμένη Νεκρή: Μια ενδιαφέρουσα νουβέλα του Τεοφίλ Γκωτιέ, σε σκηνοθεσία ενός έξυπνου και έντιμου ανθρώπου, με αίσθηση ρυθμού, της Κατερίνας Ευαγγελάτου, με καλές ερμηνείες, ιδιαίτερα από τον Νικόλα Παπαγιάννη (Ρομυάλντ), με ατμόσφαιρα που σε καθήλωνε σα να έβλεπες θρίλερ. Μια παράσταση που σεβόταν το θεατή της, που δεν πουλούσε φύκια για μεταξωτές κορδέλες, αλλά φαινόταν δουλεμένη πολύ από ανθρώπους που συνδύαζαν τον επαγγελματισμό που τους έχει προσφέρει η εμπειρία και τον ενθουσιασμό που τους προσφέρει η ηλικία. Μια δουλειά λοιπόν νέων επαγγελματιών, της Κατερίνας Ευαγγελάτου, της Στεφανίας Γουλιώτη(Κλαριμόντ), του Τάσου Δαρδαγάνη(Νέου Ιερέα, Μαύρου Ακολούθου, Μπαρμπαρά) του Χρήστου Μαλάκη(Νέου Ιερέα, Σεραπίωνα, Μαργκεριτόν) του Νικόλα Παπαγιάννη(Ρομυάλντ) και των συνεργατών τους
Όσο για το Cows της Μαρίας Τρανού από την Ομάδα Dead Kandinsky, το σημείο στο οποίο στάθηκα ήταν οι ερμηνείες. Η καλή πρόθεση, η φρεσκάδα, ο ενθουσιασμός και το καλό γούστο που είχαν οι ερμηνείες αυτών των παιδιών, που αποφοίτησαν πρόσφατα από Δραματικές Σχολές. Η ομάδα Dead Kandinsky, που σκηνοθέτησε από κοινού το έργο της Μαρίας Τρανού, αποτελείται από τους: Άρτεμη Φλέσσα, Τώνια Ράλλη, Μαρία Γεωργιάδου, Νεφέλη Ανανιάδη και Γιώργο Σπάνια. Τους τρεις τελευταίους ξεχώρισα, αλλά όλοι τους είχαν και ήθος και σεβασμό στο θεατή και τη χαρά της συμμετοχής στην ομάδα-αυτό το τελευταίο ήταν κάτι που φαινόταν πολύ καθαρά και είναι κατά τη γνώμη μου πολύ σημαντικό. Το να νιώθεις καλά μέσα σε ένα σύνολο, είναι από τις σπάνιες και ευτυχισμένες συγκυρίες, όταν φεύγεις από το επίπεδο της παρέας και πας στο επίπεδο της επαγγελματικής ομάδας.


Η γενικότερη αυτή αποτίμηση για τις συγκεκριμένες θεατρικές δουλειές δεν αποκλείει και κάποια ερωτηματικά. Το πρώτο έχει να κάνει με την ίδια την ρεπερτοριακή επιλογή της Κατερίνας Ευαγγελάτου. Γιατί επέλεξε την Ερωτευμένη Νεκρή; Μια νουβέλα που δραματοποιήθηκε με επάρκεια διατηρώντας όμως ένα πολύ μεγάλο κομμάτι αφήγησης, το οποίο θα μπορούσε να έχει μειωθεί δραστικά; Με θέμα τον έρωτα ενός ιερωμένου με ένα βαμπίρ, ή, ιδωμένο βαθύτερα, την απαγόρευση της επιθυμίας από τη θρησκεία; Με δεδομένη την επιλογή πιστεύω ότι ένα τέτοιο έργο θα υπηρετούνταν καλύτερα από μια μεγαλύτερη εξισορρόπηση του κωμικού με το σκοτεινό στοιχείο το οποίο εδώ κυριάρχησε. Γιατί το βαμπίρ να δαγκώνει και να ρουφάει αίμα τόσο συχνά, γιατί ν’ ανοίξει δίπλα στους θεατές ένας πραγματικός τάφος με πραγματικό χώμα, γιατί ο ιερέας να παίρνει τόσο σοβαρά τον εαυτό του;
Εκεί έγκειται, κατά τη γνώμη μου, το πρόβλημα στο δέσιμο κειμένου και παράστασης: Η σκηνοθέτης έδωσε κυριολεκτικές και σοβαρές λύσεις σε ένα κείμενο που, για να αναδείξει πλήρως τις δυνατότητές του, θα έπρεπε ίσως να συσχετιστεί πιο καθαρά με κάτι άλλο, να αποτελεί μια μεταφορά για κάτι. Ίσως αυτό που χρειαζόταν για να ολοκληρώσει τους στόχους της μια τόσο σοβαρή προσπάθεια να ήταν- από δραματουργική άποψη- μια μεγαλύτερη δόση ειρωνείας και αυτοειρωνείας.


Το Cows της Μαρίας Τρανού, από την άλλη, δεν είχε κάποιες από τις στοιχειώδεις αρετές του προηγούμενου έργου. Η πρώτη ένσταση αφορά στην ενότητα και την πειστικότητα του μύθου. Από άποψη πλοκής το Cows δεν είχε αρχή, μέση και τέλος και δεν καταλάβαινες τι ακριβώς γινόταν. Καταλάβαινες για την ακρίβεια πως πρόκειται για μια κοπέλα που θέλει να γίνει αγελάδα και έφευγε από το σπίτι και βρισκόταν σε ένα μέρος σαν ψυχιατρείο ή σαν τον Παράδεισο, την άλλη ζωή κι εκεί συναντούσε άλλους ανθρώπους που δεν καταλάβαινες τι ακριβώς ήταν αλλά σε έκαναν και γέλαγες γιατί έλεγαν αστείες ατάκες και γιατί όλοι οι ηθοποιοί, όπως είπαμε, έπαιζαν καλά.
Τελικά τι μου έμεινε; Από την Ερωτευμένη Νεκρή, μια δουλειά υψηλού επιπέδου-και θα επαναλάβω γι’ ακόμη μία φορά, μια εκατό τοις εκατό επαγγελματική παράσταση, με την έννοια ότι δεν ήταν σε καμία περίπτωση νεανική με την κακή έννοια, άτεχνη ή πρόχειρη. Από το Cows μου έμειναν οι δροσερές, ειλικρινείς ερμηνείες πέντε νέων ηθοποιών που κάνουν αυτό που αγαπούν.


Και ένα πρόβλημα. Ή μάλλον ένας προβληματισμός. Πότε θα συνειδητοποιήσουμε – όλοι μας- πως μια παράσταση είναι ένα σώμα που όλοι του οι πόροι πρέπει να επικοινωνούν; Πως το κείμενο πρέπει να το επιλέγεις προσεκτικά, να έχεις μεγάλες απαιτήσεις από αυτό και από τον εαυτό σου, σε σχέση με το πώς θα το χειριστείς; Πως δεν πρέπει να το σεβαστείς με την κακή έννοια, δεν πρέπει ν’ αφήσεις σημεία που δεν λειτουργούν θεατρικά, που δεν προσθέτουν κάτι πάνω στη σκηνή; Πως το βασικό αίτημα του θεατή του θεάτρου λόγου είναι να καταλάβει την θεατρική αφήγηση, με τους νόμους που το ίδιο το έργο θέτει για τον εαυτό του; Πως το θέατρο απευθύνεται στο σώμα και στο αίμα και στις αισθήσεις, αλλά και στο μυαλό και στην ψυχή και καθώς έχει να κάνει με οχτακόσια πράγματα, είναι τελικά ένα πολύ δύσκολο σπορ; Και πως, όσο πιο γρήγορα οι νέοι άνθρωποι δουλέψουν με κατεύθυνση την επικοινωνία όλων των κομματιών μεταξύ τους, την αρμονία, την ενότητα, την ολοκλήρωση, τόσο πιο γρήγορα θα ανανεώσουν το θεατρικό τοπίο και θα μας προσφέρουν παραστάσεις που θα μας αναβαθμίζουν σαν θεατές και σαν ανθρώπους;

Ιόλη Ανδρεάδη

Σκηνοθεσία: Κατερίνα Ευαγγελάτου

Η Ερωτευμένη νεκρή
Αμφί- Θέατρο – Είσοδος Κινδύνου
Αδριανού 111, Πλάκα, 210-3233644

Μετάφραση: Έφη Γιαννοπούλου
Σκηνικά-κοστούμια: Κωνσταντίνος Ζαμάνης
Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Παίζουν: Στεφανία Γουλιώτη, Τάσος Δαρδαγάνης, Χρήστος Μαλάκης, Νικόλας Παπαγιάννης


COWS της Μαρίας Τρανού
Θέατρο του Νέου Κόσμου - Δώμα
Αντισθένους 7 & Θαρύπου
Τηλ. 210 9212900

Σκηνοθεσία: DEAD KADINSKY
Σκηνικά - Κοστούμια: Κατερίνα Σωτηρίου
Μουσική επιμέλεια: Δημήτρης Χατζημήτρος
Χορογραφία: Κατερίνα Σπυροπούλου
Φωτισμοί: Νίκος Σωτηρόπουλος
Video: Θανάσης Τ.
Παίζουν: Άρτεμις Φλέσσα, Τόνια Ράλλη, Μαρία Γεωργιάδου, Νεφέλη Ανανιάδη, Γιώργος Σπάνιας

Το www.theaterinfo.gr είναι ένα website αφιερωμένο στο θέατρο. Τα πάντα για το ελληνικό και το παγκόσμιο θέατρο, μια δημιουργία του www.internetinfo.gr.

INTERNETINFO © ΘΕΑΤΡΟ INFO.GR