Θέατρο Info.gr . Τα πάντα για το θέατρο.

«Εθνικότητά μου: το χρώμα του ανέμου»

Ο Ματέϊ Βίσνιεκ, γεννημένος το 1956 στο Rădăuţi, κάτοικος Παρισιου, πολυγραφότατος, είναι ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους θεατρικούς συγγραφείς. Αγαπητός σε σκηνοθέτες, διαφόρων γενεών, εθνικοτήτων και χωρών, δεν ξεχνάει να βάζει στην απλή, άμεση και πυκνή γραφή του ένα παγκόσμιο μουσικό χαλί. Το έργο του τίτλου συνίσταται σε μια θραυσματική απεικόνιση του σημερινού κόσμου και της ζωής μέσα σε αυτόν. Λειτουργεί ως σύνολο από κομμάτια ενός σπασμένου καθρέφτη που με το διαφορετικό τους σχήμα αντικατοπτρίζουν την ίδια πραγματικότητα. Πρόκειται για ένα είδος σπονδυλωτού κειμένου, αποτελούμενου από ενότητες τις οποίες ο συγγραφέας αφήνει πλήρη ελευθερία στο σκηνοθέτη να τοποθετήσει και να χρησιμοποιήσει όπως επιθυμεί. Είναι ένας έξυπνος και ξεχωριστός τρόπος να τον κάνει «συνένοχο και συνομώτη» στο ίδιο παιχνίδι, ωθώντας τον να οικειοποιηθεί μέρος της δομής του κειμένου, υπερασπιζόμενος ταυτόχρονα την ιδέα της ελευθερίας, κοινό παρονομαστή στα κείμενά του. Το ιδεολογικό φορτίο του θεατρικού κειμένου χρωματίζει την ίδια την πρακτική του θεάτρου, παίρνοντας ενεργά μέρος στην τρέχουσα συζήτηση περί θεατρικού προσανατολισμού.


Ο Βίσνιεκ, με βλέμμα καθαρό, ιδεολογική νηφαλιότητα, αναγνώσκει την εικόνα που μας περιβάλλει και τις κοινές πλέον παραμέτρους της ζωής των ανθρώπων: από την αυτοπεριχαράκωση μέχρι τη χειραγώγηση και την αγοραφοβία· από την κατανάλωση μέχρι την αυτοθυματοποίηση και την κατάσταση του άβουλου ενεργούμενου· από τον πόλεμο και την πατριδοκαπηλία μέχρι την τρομοκρατία· από τον «ελεύθερο κόσμο» με τη στρέβλωση της ιδέας του δικαιώματος φερειπείν, μέχρι την κηλιδωμένη ανθρώπινη αξιοπρέπεια στα «σύνορα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» και τη μετανάστευση από μέρη του χάρτη που σβήνουν μαζί με την αστυνομικές τους ταυτότητες και το λαμπτήρα του ήλιου. Τα πολυσχιδή ρεύματα ροών της παγκοσμιοποίησης, με την αέναη κυκλοφορία του πλούτου σε λογισμική μορφή, την κατάργηση κατά τόπους των γεωγραφικών συνόρων -όπου αυτό ευνοεί το παγκόσμιο εμπόριο- και την κατάρρευση της δομής του Κράτους, με τους υπερεθνικούς επιχειρηματικούς κολοσσούς και το υπερεθνικό εργατικό δυναμικό, τη διάχυση των πληροφοριών και το σχηματισμό δυνητικών κοινοτήτων, γέννησαν υπερεθνική ισότητα στο επίπεδο της ακόμη πιο άνισης παγκόσμια ανακατανομής του πλούτου. Ανεργία, φτώχεια, αβεβαιότητα, μοναξιά, ανθρωποφοβία, ανασφάλεια, είναι παντού το μότο της καθημερινής ζωής, κι έτσι «οι όμορφες θλιβερές ιστορίες είναι πλέον παγκόσμιες».


Η Έρση Βασιλικιώτη σιγοντάρει σκηνοθετικά επάξια τον Βίσνιεκ, γνωρίζοντας και αναγνωρίζοντας το χιούμορ απέναντι σε μια πικρά ποιητική φωτογραφία του μαύρου ή του θανάτου. Η μεστότητα του κειμένου δεν υπονομεύεται από μια φλύαρη σκηνή ρεαλιστικών περιγραφών και αφηγήσεων, ενώ η κίνηση τονίζει μαγικά τη στατικότητα. Τέσσερις εφαπτόμενες επιφάνειες στο φόντο της σκηνής του θεάτρου Πολιτεία υποδέχονται κατά τη διάρκεια του θεατρικού παιχνιδιού την προβολή του εξαιρετικού βίντεο της Μαρίας Λεωνίδου, το οποίο, μέσα στη διακριτική αυτονομία του, συνδιαλέγεται αισθητικά με τα συναπαντήματα των ιδεών και των συγκινήσεων. Οι ηθοποιοί (Βλάχος, Μελισάρης, Γκεσούλης, Προκοπίου, Κοσκινά, Γλυμακόπουλος, Στεφάνου) στέκονται στο ύψος της ευαισθησίας και της τρέλας του κειμένου, διατηρώντας μεταξύ τους ισότιμες ερμηνευτικές ισορροπίες, απόδειξη μιας συγκροτημένης σκηνοθετικής πρόθεσης. Η παράσταση είναι παραγωγή της νέας καλλιτεχνικής εταιρείας ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ την οποία διευθύνει ο Βασίλης Βλάχος και η οποία προσανατολίζεται σε άγνωστα στην Ελλάδα κείμενα. Το κείμενο κυκλοφορεί ως ανάγνωσμα από τις εκδόσεις ΥΨΙΛΟΝ, 2007, σελ. 84, σε μετάφραση Έρ.Βασιλικιώτη.

Μπουμπουλίνα Νικάκη
κριτικός- μεταφράστρια,Τ.Ε.R

Το www.theaterinfo.gr είναι ένα website αφιερωμένο στο θέατρο. Τα πάντα για το ελληνικό και το παγκόσμιο θέατρο, μια δημιουργία του www.internetinfo.gr.

INTERNETINFO © ΘΕΑΤΡΟ INFO.GR