Θέατρο Info.gr . Τα πάντα για το θέατρο.

Ο Πλούτος του Αριστοφάνη

Αναβιώνοντας την παράσταση του 1980
Γράφει η Μερόπη Κυριάκου

Ο Πλούτος του Αριστοφάνη από τον Θ.Ο.Κ.

Με την φράση η «τετράδα (Χαραλάμπους, Ζιάκας, Κολώτας, Χριστοδουλίδης) ξαναχτυπά» με την οποία παρουσίασε τους συγκεκριμένους, στη δημοσιογραφική διάσκεψη, ο Διευθυντής του Θ.Ο.Κ κύριος Βαρνάβας Κυριαζής, λίγο πριν ανέβει η παράσταση, δεν αναφερόταν μόνο σε άλλη μια μεταξύ τους συνεργασία αλλά και στο «κτύπημα» με την αναβίωση μιας παράστασης του 1980 υπό τους ίδιους αυτούς συντελεστές.
Η παράσταση αφορούσε στο τελευταίο σωζόμενο έργο του Αριστοφάνη, τον Πλούτο, που γράφτηκε σε μια ταλαιπωρημένη Αττική, διαφοροποιημένο ως προς τη μορφή από τα κλασικά χαρακτηριστικά της Αττικής Κωμωδίας.

Το ανέβασμα εκείνης της παράσταση το 1981, στην Αθήνα αποτέλεσε πηγή ποικίλων σχολίων και η αντιμετώπιση της από το κοινό αλλά και τους κριτικούς του θεάτρου δεν ήταν ιδιαίτερα θετική, τόσο που ο Οργανισμός δεν κλήθηκε να συμμετάσχει την επόμενη χρονιά στο Φεστιβάλ της Επιδαύρου, για πρώτη φορά μετά την έναρξη της συμμετοχής του σε αυτό.
Πέραν του ερωτηματικού που αφήνει η επιλογή του ανεβάσματος αυτής της ίδιας παράστασης από τον Οργανισμό είναι και η πρόκληση ίσως μεγάλη. Κατά πρώτον είναι η αναμενόμενη αντιμετώπιση του φαντάσματος του παρελθόντος και κυρίως επί του Ελληνικού εδάφους, όταν το έργο θα ταξιδέψει μέχρι εκεί στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών στις 16 Ιουλίου. Κατά δεύτερον στις περιπτώσεις ανεβάσματος τέτοιων έργων ο σκηνοθέτης καλείται να αποφασίσει πρωτίστως για το πώς και σε ποιο χρόνο θα αντιμετωπίσει το έργο. Υπήρξε και υπάρχει η τάση οι Αριστοφανικές κωμωδίες να αντιμετωπίζονται λαϊκότροπα και μέσα στην γενικότερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού να καταλήγουν με πολλές επιθεωρησιακές προσθήκες.
Μη έχοντας παρακολουθήσει εκείνο το πρώτο ανέβασμα του έργου είναι αδύνατη η αντιπαραβολή και σύγκριση των δυο παραστάσεων. Όπως οι ίδιοι οι συντελεστές και κυρίως ο σκηνοθέτης, διευκρίνισε, το έργο αντιμετωπίστηκε εκ νέου κρατώντας από τα παλιά το εικαστικό σκέλος της παράστασης και άλλαξε ως προς την ερμηνευτική αλλά και την σκηνοθετική προσέγγιση, μπαίνοντας έτσι σε ένα καινούργιο σκεπτικό.
Το κείμενο έχει δει μέχρι σήμερα πολλών τύπων μεταφράσεις και ως εκ τούτου πολλές και διαφορετικές είναι και η σκηνοθετικές προσεγγίσεις του Πλούτου. Στην προκειμένη περίπτωση ο Νίκος Χαραλάμπους σκηνοθετεί, όπως και τότε έτσι και τώρα σε ένα κείμενο μεταφρασμένο από τον Κωστή Κολώτα, αναπροσαρμόζοντας το όμως στο σήμερα για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες αυτής της παράστασης. Ενώ κατά το πρώτο μέρος κρατά μια πιο σταθερή ίσως γραμμή, στο δεύτερο, όπου οι διάφοροι διεκδικητές του Πλούτου βρίσκονται επί σκηνής, η προσθήκη στοιχείων που άπτονται της σύγχρονης κυπριακής και ελλαδικής πραγματικότητας είναι έντονη.

Το σκηνικό ξύλινο με πολλά σκαμπανεβάσματα δίνει την εντύπωση της ερήμου, του αχανούς, της έλλειψης συγκεκριμενοποίησης του χώρου, της εξέλιξης, της πορείας και γιατί όχι και του χρόνου ο οποίος δεν προσδιορίζεται ούτε και από την ενδυματολογική προσέγγιση του έργου αλλά ούτε και καθίσταται σαφής από το κείμενο.
Το κυματιστό ξύλινο δάπεδο όπως και τα κοστούμια παρόλο το ότι ίσως δεν ήταν τα πιο βοηθητικά ως προς την κίνηση των ηθοποιών έδεναν με την γενικότερη προσέγγιση του έργου. Οι δυνατές ερμηνευτικά συμμετοχές στους πρωταγωνιστικούς ρόλους του έργου όπως αυτή του Ντίνου Λύρα, του Νεοκλής Νεοκλέους, της Αννίτα Σαντοριναίου, του Γιώργος Μουαϊμης, της Στέλλα Φυρογένη παρόλο το ότι δεν ξεχώρισαν μεμονωμένα σίγουρα πρόσφεραν στο σύνολο της παράστασης. Ρόλοι όπως αυτοί που ερμήνευαν στο δεύτερο μέρος της παράστασης, ο Αντρέας Τσουρής, ο Σταύρος Λούρας κ.α. βρήκαν μεγαλύτερη απήχηση στο κοινό λόγω του περιεχομένου του λόγου τους κυρίως χωρίς αυτό να σημαίνει πως υστερούσαν ερμηνευτικά. Ο χορός, οι αγρότες και οι αγρότησες, άλλοι μια ιδιαίτερη σκηνοθετική προσέγγιση στο έργο και η εικόνα με τα καρπούζια υποθέτω να μένει για αρκετό καιρό στην μνήμη.
Το ανέβασμα της παράστασης του 1981 χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως μια μοντέρνα προσέγγιση του Αριστοφάνη. Θα έλεγα πως εν έτη 2008 παραμένει ως τέτοια, με ότι και αν αυτό συνεπάγεται…

Η υπόθεση του Έργου: Ο τυφλός γέροντας, που δεν είναι άλλος από το θεό Πλούτο, βρίσκει το φως του με τη βοήθεια του φτωχού αγρότη Χρεμύλου, ο οποίος αναλαμβάνει να αποδώσει κοινωνική δικαιοσύνη, ενώ όλοι σπεύδουν να επωφεληθούν. Διαφορετική όμως άποψη έχει η δύσμορφη Πενία, που είχε μέχρι τότε εγκατασταθεί στα σπίτια των αγροτών της Αττικής και εμφανίζεται για να υπερασπιστεί με σθένος τα ηθικά οφέλη του να είναι κανείς φτωχός. Συμπρωταγωνιστής με τον Χρεμύλο είναι ο Καρίων, ο δούλος του, ταλαίπωρος, έξυπνος και διασκεδαστικός. Όταν ο πλούτος βρίσκει το φως του βρίσκεται εν μέσω όλων που τον διεκδικούν, όχι μόνον των τίμιων.

Συντελεστές :
Μετάφραση: Κωστής Κολώτας
Σκηνοθεσία: Νίκος Χαραλάμπους
Σκηνικά-Κοστούμια: Γιώργος Ζιάκας
Μουσική: Μιχάλης Χριστοδουλίδης
Στίχοι: Κωστής Κολώτας
Χορογραφία: Ισίδωρος Σιδέρης
Μουσική Διδασκαλία: Εύη Αυξεντίου
Μάσκες: Αντώνης Κατσαρής
Σχεδιασμός Φωτισμών: Γιώργος Κουκουμάς, Καρολίνα Σπύρου
Βοηθοί Σκηνοθέτη: Χριστίνα Χριστόφια, Χάρης Κκολός
Βοηθός Σκηνογράφου: Μόνικα Χατζηβασιλείου
Ερμηνεύουν (με σειρά εμφάνισης):
Νεοκλής Νεοκλέους (Καρίωνας), Ντίνος Λύρας (Χρεμύλος), Αννίτα Σαντοριναίου (Πλούτος), Γιώργος Μουαΐμης (Βλεψίδημος), Στέλα Φυρογένη (Πενία), Έλενα Παπαδοπούλου (Γυναίκα Χρεμύλου), Αχιλλέας Γραμματικόπουλος (Δίκαιος), Ανδρέας Τσουρής (Συκοφάντης), Νιόβη Χαραλάμπους (Γριά), Χάρης Κκολός (Νέος), Σταύρος Λούρας (Ερμής), Ανδρέας Βασιλείου (Ιερέας).
Χορός Αγρότες και Αγρότισσες:
Χριστόφορος Χριστοφόρου, Σώτος Σταυράκης, Θανάσης Δρακόπουλος, Χάρης Κκολός, Μήδεια Χάννα, Λέα Μαλένη, Έλενα Δημητρίου, Ηλέκτρα Φωτιάδου, Ερμίνα Κυριαζή, Χριστιάνα Λάρκου, Νιόβη Χαραλάμπους, Κατερίνα Λούρα.

Εναπομένουσες Παραστάσεις:
Το έργο που έκανε πρεμιέρα στις 2 Ιουλίου και έδωσε σειρά παραστάσεων στη Λευκωσία, την Πάφο και τη Λάρνακα θα συμμετέχει στο Φεστιβάλ Αθηνών στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού την Τετάρτη 16 Ιουλίου. Θα δώσει εντός Κύπρου άλλες τρεις παραστάσεις. Στη Λεμεσό, στο Αρχαίο Θέατρο Κουρίου, την Τετάρτη 23 και Πέμπτη 24 Ιουλίου και στην Δερύνεια, στο Δημοτικό Αμφιθέατρο Δερύνειας, την Παρασκευή 25 Ιουλίου.

Ο ΠΛΟΥΤΟΣ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗ

Το www.theaterinfo.gr είναι ένα website αφιερωμένο στο θέατρο. Τα πάντα για το ελληνικό και το παγκόσμιο θέατρο, μια δημιουργία του www.internetinfo.gr.

INTERNETINFO © ΘΕΑΤΡΟ INFO.GR